Giông lốc miền Nam: 5 lỗi đặt tổ ong dú hay gặp

Miền Nam được xem là đất lành của ong dú: nắng ấm quanh năm, vườn cây ăn trái, hàng rào, cây kiểng nở hoa gần như không ngớt. Chính vì thuận nên người nuôi dễ chủ quan. Tổ đặt đại dưới mái hiên, trên bờ mương, cạnh vách tôn, cả năm không sao, tới một buổi chiều cuối mùa khô giông kéo tới là thùng nằm úp dưới đất, mật chảy ra cỏ.

Thời tiết cực đoan ở miền Nam không dữ dội như bão miền Trung hay rét miền Bắc, nhưng nó đến bất ngờ và đánh đúng vào những chỗ đặt tổ cẩu thả. Dưới đây là những lỗi hay gặp nhất và cách sửa cho từng lỗi.

Lỗi 1: đặt thùng sát vách tôn, dưới mái tôn thấp

Những tháng nắng nóng nhất trước khi mưa về, tấm tôn hấp nhiệt rồi toả ngược xuống. Thùng gỗ sát vách tôn hướng tây có thể nóng hơn hẳn không khí xung quanh vào buổi chiều. Ong phải tập trung quạt cánh làm mát thay vì đi làm, sáp bầu có thể mềm ra.

Sửa: dời thùng cách vách một khoảng, mái che riêng cho thùng có khe hở với nắp để hơi nóng thoát. Đặt nơi có bóng cây buổi chiều, ví dụ dưới tán xoài, mận, nhãn nhưng không quá rậm.

Lỗi 2: không buộc thùng vì nghĩ miền Nam ít bão

Đúng là ít bão, nhưng giông lốc chuyển mùa thì năm nào cũng có. Gió giật mạnh trong thời gian ngắn, đủ lật một thùng nhẹ đặt trên ghế đẩu hay chồng gạch.

Sửa: giá đặt thùng có bốn chân, đế rộng; buộc thùng vào giá hoặc vào cột bằng dây thép bọc nhựa. Mái che bắt vít hoặc đè gạch, không để tấm tôn rời bay đi.

Lỗi 3: đặt tổ dưới cành khô và tàu dừa

Vườn miền Nam nhiều dừa, cau, cây ăn trái lâu năm. Trong cơn giông, tàu dừa khô, trái dừa, cành mục rơi xuống là chuyện thường.

Sửa: nhìn thẳng lên trên chỗ đặt tổ. Có cành khô, tàu dừa già thì dọn trước mùa mưa, hoặc dời tổ sang chỗ thoáng hơn.

Lỗi 4: kê thấp ở vườn trũng

Vườn ven sông rạch, vườn liếp đồng bằng gặp mưa lớn trùng triều cường là nước tràn bờ. Thùng đặt sát đất bị ngập gầm, ẩm từ dưới lên.

Sửa: kê thùng cao hơn mức nước từng ngập trong vườn. Chân giá đặt trên đế gạch, bọc chân bằng mỡ hoặc đặt trong chén nước để chặn kiến, loại kiến vốn rất nhiều ở vườn miền Nam.

Lỗi 5: đặt cạnh vườn phun thuốc dày

Đây không phải thời tiết nhưng là rủi ro lớn ở vùng canh tác dày. Đầu mùa mưa cũng là lúc nhiều vườn phun xịt, bón phân.

Sửa: hỏi lịch phun của vườn bên, che cửa tổ trong lúc phun, ưu tiên đặt tổ xa luống rau màu phun nhiều.

Lịch nhìn nhanh theo mùa

Lịch hoa cụ thể theo từng loại vườn có ở mục Nguồn hoa địa phương.

Khi giông đã đi qua

Đi một vòng vườn ngay khi trời tạnh. Thùng nào đổ thì dựng lại đúng hướng cũ, lau mật vương bên ngoài và quanh chân để kiến không kéo tới, không mở nắp lau bên trong. Thùng ướt mặt ngoài thì để nắng hong. Rồi để đàn yên ít ngày. Ong dú dọn nhà rất giỏi khi còn đủ quân.

Gần trại, dễ học tận nơi

Người nuôi ở miền Nam có lợi thế ở gần nguồn giống và có thể tới xem trại thật. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống tách đàn, mật ong dú, các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Nếu muốn nhìn tận mắt cách đặt giá, buộc thùng, che nắng ở một trại đang chạy, có thể đăng ký tour tham quan và học thực hành.

Câu hỏi thường gặp