Sắp nuôi ong dú miền Nam: nhà phố, vườn trái hay ven ruộng

Miền Nam là nơi ong dú dễ sống nhất cả nước: trời ấm quanh năm, không có mùa đông, cây ăn trái và hoa dại gần như lúc nào cũng có. Chính vì dễ, người mới ở đây hay mắc một lỗi ngược: nghĩ rằng cứ mua tổ về đặt đâu cũng được. Thật ra, một căn nhà phố ở Sài Gòn, một vườn cây ăn trái ở miệt vườn và một nhà ven ruộng lúa là ba hoàn cảnh rất khác, mỗi chỗ có cái lợi và cái bẫy riêng.

Lời khuyên hữu ích nhất cho người sắp nuôi ở miền Nam vì vậy bắt đầu bằng việc nhận ra mình đang ở hoàn cảnh nào.

Ba hoàn cảnh hay gặp

Ba trường hợp đều nuôi được. Khác nhau ở chỗ nên đặt bao nhiêu tổ và phải trồng thêm gì. Mục Mô hình nuôi phù hợp bàn kỹ hơn từng kiểu.

Nếu ở nhà phố

Ong dú không đốt nên rất hợp nuôi trong thành phố. Vài lưu ý:

• Tường bê tông và mái tôn hắt nhiệt rất mạnh vào buổi chiều. Thùng phải có bóng mát hoặc lớp che.
• Báo trước cho người nhà và hàng xóm, nhất là khi họ hay xịt thuốc muỗi, thuốc diệt côn trùng ngoài ban công.
• Trồng thêm vài chậu cây có hoa nhỏ quanh năm như hoa giấy, chuỗi ngọc, cúc dại, các loại rau gia vị để trổ bông.
• Hai ba tổ là đủ cho một ban công. Đặt nhiều hơn thì ong phải bay xa kiếm ăn.

Nếu có vườn cây ăn trái

Đây là hoàn cảnh nhiều người mơ, nhưng có hai cái bẫy. Một là thuốc: vườn sầu riêng, xoài, bưởi thường được phun quanh mùa hoa, đúng lúc ong ra nhiều nhất. Nếu là vườn nhà, tự mình chủ động được giờ phun, ưu tiên chiều muộn khi ong đã về tổ. Nếu vườn kế bên là của người khác thì nên nói chuyện trước.

Hai là nước. Vùng đồng bằng có triều cường, có lũ cuối mùa mưa. Giá kê phải cao hơn mức nước lớn nhất mà nhà từng gặp, chân giá chắc, không đặt thùng sát mép bờ mương dễ sạt. Xem thêm những cây nào nở hoa lúc nào ở mục Nguồn hoa địa phương.

Nếu ở ven ruộng

Ruộng lúa cho ong rất ít, vì lúa thụ phấn nhờ gió. Đàn sống chủ yếu nhờ hàng cây quanh nhà, hoa dại trên bờ đê, bờ mương. Trước khi mua tổ, đi một vòng quanh nhà xem trong tầm vài trăm mét có những gì đang nở. Nếu thưa quá, trồng thêm hàng rào cây có hoa trước một mùa rồi hãy đón tổ. Ruộng phun thuốc cũng là chuyện phải để ý, đặt thùng về phía có hàng cây chắn.

Những việc chung cho cả miền Nam

1. Chống kiến: chân giá đặt trong chén dầu hoặc quấn vòng keo, kiểm mỗi tuần. Kiến vàng, kiến lửa có thể làm đàn bỏ tổ.
2. Mùa mưa: mái che phải nhô rộng, thùng không bị mưa tạt; kiểm thùng ướt, mốc sau những đợt mưa dầm.
3. Mùa nắng: che nắng chiều, đặt khay nước có sỏi gần thùng.
4. Thời điểm nhận tổ: đầu mùa mưa là lúc cây cỏ ra hoa nhiều, đàn dễ bén chỗ. Cuối mùa nắng gắt thì hoa thưa, đàn yếu hơn.
5. Năm đầu: không thu mật, không tách đàn. Để đàn dày lên rồi mới tính.

Mua tổ ở đâu và mua thế nào

Ở miền Nam có nhiều nơi bán tổ, nên cái cần là chọn đúng. Tổ tốt là tổ tách từ đàn nuôi, đã ổn định trong thùng, có bầu mật, bầu phấn và ong ra vào đều. Tránh tổ bắt ngoài rừng, vừa không bền vừa làm hại đàn tự nhiên. Muốn xem nhiều người nuôi rao bán tổ, mật để so sánh, có thể dạo chợ của người nuôi tại cho.ongdu.com. Còn nếu muốn đến tận nơi xem đàn trước khi mua, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống, mật ong dú, hộp quà mật và đồ từ sáp ong dú như son dưỡng môi; thông tin chung ở ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp