Phần lớn hướng dẫn nuôi ong dú viết chung chung, hoặc viết cho một vùng rồi người khác chép lại.
Áp nguyên vào miền Nam, nơi nóng ẩm quanh năm, hai mùa mưa nắng rõ rệt, ít thiên tai lớn, thì có mấy chỗ lệch rõ.
- Lịch làm việc phải theo mùa hoa của miền Nam
- Kiểu thùng và cách kê tính theo cao trong mùa mưa, vừa phải trong mùa khô
- Chỗ đặt tổ tính theo quãng nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa dại cạn, dù không khắc nghiệt như các vùng khác
- Danh sách cây trồng phải là cây sống được ở đây
Lịch làm việc
Hướng dẫn chung hay nói tách đàn vào mùa xuân, thu mật mùa hè. Cách nói đó không áp được cho miền Nam.
Ở đây mùa mưa là tháng 5 đến tháng 11, đó mới là lúc tách đàn. Thu mật vào cuối mùa mưa, trước khi bước vào tháng 12 đến tháng 4.
Quãng tháng 2 đến tháng 4 thì không làm gì cả, dù hướng dẫn chung có nói gì.
Cách chắc nhất là bỏ qua lịch tháng, nhìn hoa mà làm.
Những chỗ phải sửa
So sánh giữa hướng dẫn chung và thực tế ở miền Nam.
| Hạng mục | Hướng dẫn chung | Ở miền Nam |
|---|---|---|
| Thời điểm tách đàn | Mùa xuân | Trong tháng 5 đến tháng 11 |
| Thời điểm thu mật | Mùa hè | Cuối mùa mưa |
| Chiều cao kê | Nửa mét | khoảng tám tấc tới một mét tuỳ vườn có ngập hay không |
| Độ dày thùng | Không nói rõ | Chọn theo nóng ẩm quanh năm, hai mùa mưa nắng rõ rệt, ít thiên tai lớn |
| Chống kiến | Nhắc qua | Việc bắt buộc hằng tuần vì kiến và mối phát triển mạnh do khí hậu nóng ẩm quanh năm |
| Cây trồng bổ sung | Danh sách chung | Chỉ loại sống được ở đây |
Chỗ đặt tổ
Đây là chỗ khác nhau nhiều nhất giữa các vùng.
Ở miền Nam, vấn đề chính là quãng nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa dại cạn, dù không khắc nghiệt như các vùng khác. Vì vậy chọn chỗ phải ưu tiên giải quyết điều đó trước.
Ngoài ra canh tác dày đặc nên nguy cơ đàn dính thuốc bảo vệ thực vật khá cao, nên vị trí cũng phải tính tới yếu tố này.
Cách phổ biến của người nuôi tại chỗ là đặt tổ trong vườn nhà hoặc mép vườn cây ăn trái, tránh khu canh tác. Cách này hình thành từ kinh nghiệm nhiều năm nên đáng học theo hơn là làm theo hướng dẫn chung.
Thùng và vật liệu
Độ ẩm ở miền Nam cao trong mùa mưa, vừa phải trong mùa khô, nên kiểu thùng phải chọn theo đó.
Gỗ phải khô hẳn, không còn nhựa, không mùi hắc. Gỗ tươi sẽ co ngót nứt nẻ sau vài tháng.
Tránh gỗ đã xử lý hoá chất chống mối, ong dú nhạy với mùi lạ.
Chiều cao kê khoảng tám tấc tới một mét tuỳ vườn có ngập hay không, chân có móng chống lún và có bát chống kiến.
Mái che đặt cách nắp vài phân cho thoáng, không úp sát.
Cây trồng bổ sung
Danh sách cây cho ong trên mạng thường liệt kê cả loại không sống được ở miền Nam.
Nguyên tắc chọn: hợp thổ nhưỡng, hoa nhỏ và nhiều, nở vào tháng 2 đến tháng 4, dễ chăm.
Ở đây nguồn sẵn có gồm tràm, điều, nhãn. Việc cần làm là trồng thêm loại nở lệch với những cây này.
Không cần diện tích lớn, vài chục mét vuông quanh khu đặt tổ đã đỡ nhiều.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Áp nguyên lịch tháng của hướng dẫn chung
- Trồng cây theo danh sách không hợp thổ nhưỡng miền Nam
- Chọn thùng và chiều cao kê theo con số của vùng khác
Câu hỏi thường gặp
Hướng dẫn chung có dùng được không?
Dùng được phần nguyên tắc, còn phần lịch và số liệu phải điều chỉnh theo miền Nam.
Làm sao biết cách nào hợp với vùng mình?
Đi thăm trại trong vùng và ghi chép vườn nhà trong một năm.
Có nên mua tổ từ vùng khác không?
Ưu tiên vùng khí hậu tương tự. Chênh lệch lớn thì đàn cần thời gian thích nghi.
Kê thùng cao bao nhiêu ở miền Nam?
Khoảng khoảng tám tấc tới một mét tuỳ vườn có ngập hay không. Con số này tính theo đặc thù của vùng.
Mất bao lâu để quen nhịp của vùng?
Trọn một năm, qua đủ tháng 5 đến tháng 11 và tháng 12 đến tháng 4.