Ở miền Nam, nhà nào có miếng vườn cũng đã có sẵn một cái kho hoa: dừa trổ buồng gần như quanh năm, xoài, nhãn, chôm chôm, sầu riêng thay nhau ra bông, bờ mương đầy cỏ hoa. Vậy mà vẫn có đàn ong dú đói, có đàn bỏ tổ. Nguyên nhân thường không nằm ở chỗ thiếu một loài cây, mà ở chỗ chưa ai đi một vòng nhìn vườn bằng con mắt của con ong.
Bài này đề nghị làm ngược với thói quen: kiểm vườn trước, ghi lại chỗ hở, rồi mới quyết trồng thêm gì.
Ghi lại câu trả lời, tốt nhất là ghi theo tháng trên app quản lý đàn, để năm sau có số liệu của chính vườn mình.
| Thứ đàn cần | Vườn miền Nam thường có | Hay thiếu khi nào | Lấp bằng gì |
|---|---|---|---|
| Mật hoa | Dừa, cây ăn trái, cỏ hoa bờ mương | Cuối mùa khô, sau khi cây ăn trái đậu trái | Cây gia vị, rau ra bông có tưới |
| Phấn hoa | Hoa dừa, bắp, cỏ dại | Đợt phát cỏ trụi, mưa dầm kéo dài | Chừa dải cỏ hoa, trồng bắp vài hàng |
| Nhựa cây | Xoài, điều, cây có vỏ tiết nhựa | Vườn mới, toàn cây non | Giữ cây già có nhựa, trồng thêm cây lâu năm |
| Nước | Mương, lu, bể | Giữa mùa khô | Khay nước có sỏi gần tổ |
| Chỗ an toàn | Hiên nhà, gốc cây | Quanh năm vì kiến | Giá đặt tổ có chân chống kiến |
Khi nắng gắt, cỏ cháy vàng, cây ăn trái đã qua mùa bông, đàn dễ rơi vào cảnh đói. Đây là lúc vạt cây ngắn ngày có tưới phát huy tác dụng:
Gom các cây này lại thành vạt gần tổ và gần chỗ tưới. Rải lẻ tẻ khắp vườn thì vừa khó tưới vừa ít tác dụng. Nhiều mô hình vườn kết hợp nuôi ong được giới thiệu ở mục Mô hình nuôi phù hợp.
Người mới hay chỉ nghĩ tới hoa. Nhưng nếu quan sát cửa tổ ong dú sẽ thấy lớp keo sẫm màu ở ống cửa, đó là nhựa cây trộn sáp. Đàn thiếu nhựa thì sửa tổ, bít khe chậm, dễ bị kiến và côn trùng lọt vào. Vườn miền Nam có xoài, điều, các cây lâu năm vỏ tiết nhựa là lợi thế lớn, đừng chặt sạch cây già chỉ vì trái ít đi.
Người ở miền Nam có lợi thế là gần trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh. Trại có tổ ong dú giống nhân bằng tách đàn, mật ong dú, hộp quà mật và sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi. Trước khi đầu tư trồng cây hay mua thêm tổ, có thể đăng ký tour tham quan trại để xem cách đặt tổ giữa vườn, cách chống kiến và cách giữ đàn qua mùa khô ngoài thực tế.
Được. Dừa ra hoa rải rác gần như quanh năm, là nguồn phấn mật ổn định. Nên thêm dải cỏ hoa và vài cây gia vị để đàn có thức ăn đa dạng hơn.
Ong dú lấy nhựa từ các cây tiết nhựa như xoài, điều và nhiều cây lâu năm khác, trộn với sáp để làm keo dựng tổ.
Thường không cần, vì cỏ hoa mọc lại nhiều. Việc chính mùa mưa là che mưa hắt, giữ tổ khô và chống kiến.
Không có cây nào chống được kiến. Chống kiến phải bằng giá đặt tổ có chân cách ly, dọn cành lá chạm vào giá và giữ khu tổ sạch.
Mật ong dú nhiều nước, vị chua thanh, dễ lên men nếu để nóng. Nên đựng chai sạch, đậy kín và giữ ngăn mát tủ lạnh.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Sau mùa rụng lá, cao su ra lá non kèm hoa và tuyến mật ở cuống lá. Ong dú hưởng được một đợt ngắn 3–5 tuần; cần biết lịch phun nấm, xịt cỏ trong lô ca
Ong dú có thể ra ruộng lấy phấn lúa vào buổi sáng lúa phơi màu, nhưng lúa không có mật hoa; điều đáng lo nhất mùa trổ là các đợt thuốc phun ruộng.
Miền Nam hai mùa nhưng đàn ong dú sống qua ba quãng: đầu mùa khô có điều, cao su, cà phê; cuối mùa khô dễ đói; mùa mưa hoa dại hồi lại. Biết cây nào đ
Miền Nam hiếm khi hết hoa cho ong dú: dừa, vườn trái cây xử lý nghịch vụ, cây phố, hoa dại ven kênh chồng lên nhau. Cách nhận ra các quãng hụt cuối mù
Miền Nam ấm quanh năm nên hoa dại gần như không ngớt, từ bông xuyến chi, cây mắc cỡ tới bông dừa sau hè. Nhận ra cây quen ong dú ghé và cách giữ chúng
Miền Nam ấm quanh năm nên ong dú khoẻ, nhưng vườn ruộng cũng phun quanh năm. Bốn tình huống thường gặp với cách xử lý cụ thể giúp người nuôi giữ đàn g
Nuôi ong dú miền Nam: hai mùa mưa nắng rõ rệt, nhiệt độ ổn định quanh năm, nguồn hoa dồi dào. Đây là vùng thuận lợi nhất cho ong dú ở Việt Nam.