Cây cho hoa ở miền Nam: nhịp hoa qua mùa khô và mưa

Miền Nam chỉ có hai mùa, nhưng với đàn ong dú thì mùa khô không phải một khối liền. Đầu mùa khô, điều, cao su, cà phê và cây vườn thay nhau ra hoa. Cuối mùa khô, nắng gắt kéo dài, cỏ cháy vàng, có những tuần đàn bay ra mà về tay không. Mùa mưa thì hoa dại mọc lại khắp nơi. Hiểu đúng nhịp này là biết cây nào đáng trồng thêm quanh thùng.

Ba quãng trong năm, không phải hai

Thời điểm cụ thể xê dịch theo năm mưa sớm hay muộn. Chuyên mục Khí hậu & mùa vụ có thêm về nhịp mưa nắng miền Nam.

Vùng cây công nghiệp: lợi và hại đi cùng nhau

Điều

Điều trổ hoa thành chùm vào mùa khô, ong dú ghé nhiều. Thân điều còn có nhựa, là nguồn để ong làm keo trám tổ. Nhưng vườn điều hay được phun trong lúc trổ bông để giữ trái, nên đặt thùng gần vườn điều thì phải biết lịch phun.

Cao su

Rừng cao su rụng lá trong mùa khô rồi ra lá non và hoa nhỏ. Lúc này đàn quanh lô cao su có một đợt ăn. Dưới tán cao su thường sạch cỏ, nên ngoài đợt đó thì nguồn hoa khá nghèo.

Cà phê

Ở những nơi trồng cà phê, cây ra hoa trắng đồng loạt sau đợt tưới hoặc mưa đầu mùa. Đợt nở ngắn, rất đông ong, cũng là lúc người trồng có thể phun thuốc.

Cuối mùa khô: quãng phải chuẩn bị từ trước

Đây là quãng người nuôi miền Nam hay mất đàn nhất, không phải vì bệnh mà vì đói và nóng. Cách đỡ đơn giản:

1. Không lấy mật cạn vào cuối đợt hoa điều, cao su; để đàn có vốn qua tháng nắng.
2. Đặt thùng dưới bóng cây hoặc mái che, tránh nắng chiều chiếu thẳng vào thùng.
3. Trồng quanh nhà vài cây được tưới thường xuyên và hay ra hoa: dâm bụt, mai chiếu thủy, cây ăn trái được tưới.
4. Giữ một khoảng cỏ hoa có tưới, dù nhỏ, gần thùng.

Nuôi ong dú ở phố

Khu dân cư ở Sài Gòn, Bình Dương, Biên Hòa nhiều cây cảnh, cây đường phố, công viên. Ong dú bay không xa, nên một ban công hay sân thượng gần hàng cây có thể nuôi vài thùng. Điều cần cẩn thận là thuốc diệt muỗi, diệt côn trùng phun theo đợt trong khu phố; khi biết có đợt phun, đóng cửa thùng từ tối hôm trước.

Các cách bố trí thùng hợp với vườn nhà, nhà phố, trang trại có ở mục Mô hình nuôi phù hợp.

Xem một trại miền Nam vận hành qua hai mùa

Trại Ong Quý nằm ở Trảng Bàng, Tây Ninh, giữa vùng nắng gió điển hình của miền Nam, nên những gì trại làm để giữ đàn qua cuối mùa khô cũng là chuyện người nuôi quanh vùng gặp. Trại có tổ ong dú giống, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật. Ai muốn tận mắt xem cách đặt thùng, che nắng, tách đàn thì có thể đăng ký học thực hành tại trại.

Câu hỏi thường gặp