Miền Nam nuôi bao nhiêu tổ ong dú hợp thời gian

Ở miền Nam, trời ấm quanh năm nên ong dú không bị cái lạnh làm khó. Vì vậy giới hạn số tổ ở đây ít khi là khí hậu, mà thường là chính lịch sống của người nuôi: đi làm ca, chạy chợ, lo vườn, đưa đón con. Nhiều người hăng hái nhận một lúc nhiều tổ, rồi tới mùa mưa thì kiến bò vào, tổ ẩm, mà không còn giờ nào để xem. Câu hỏi đúng ở xứ hai mùa mưa nắng là: mỗi tuần mình thật sự dành ra được bao nhiêu thời gian cho ong?

Lấy lịch tuần của mình làm thước đo

Thử ghi ra giấy: một tuần có những buổi sáng sớm hoặc chiều mát nào mình ở nhà và rảnh? Đó là khung giờ hợp để xem ong. Mỗi lần xem tổ gồm nhìn cửa tổ, kiểm chân kệ có kiến không, xem nắp có ướt không, và thỉnh thoảng mở xem bên trong. Làm cẩn thận thì mỗi tổ mất một lúc chứ không phải liếc qua là xong.

Nhân số tổ với thời gian xem mỗi tổ, so với số giờ rảnh trong tuần. Nếu không đủ, giảm số tổ trước khi mua thêm. Ong dú không cần chăm hằng ngày, nhưng đàn bị bỏ lâu vào mùa mưa thì rất dễ hỏng mà không ai hay.

Ba kiểu nhà, ba cách tính

Xem thêm cách các nhà phân bố tổ trong vườn ở mục Mô hình nuôi phù hợp.

Mùa mưa: mùa đo sức người nuôi

Từ khi những cơn mưa chiều bắt đầu cho tới hết mùa, công việc tăng rõ. Kiến theo nước tràn lên kệ, mối bò từ chân cột, nước tạt vào khe nắp. Mấy việc cần làm định kỳ:

1. Kiểm chân kệ, bôi hoặc thay lớp chắn kiến khi bị trôi.
2. Xem nắp tổ có kín, có nghiêng cho nước thoát không.
3. Dọn cỏ mọc sát kệ để kiến không có đường bò lên.
4. Sau những trận mưa lớn, nhìn cửa tổ xem ong có ra vào bình thường.

Nếu mùa mưa đầu tiên mà mình theo kịp hết các việc này một cách thoải mái, đó là tín hiệu có thể tăng tổ. Nếu đã phải bỏ sót, giữ nguyên số tổ năm sau.

Mùa khô: nhìn quanh xóm chứ không chỉ vườn nhà

Ong dú kiếm ăn trong bán kính vài trăm mét. Vùng nào quanh nhà là ruộng lúa hoặc vườn trồng thuần một loại, tới mùa khô có thể có những quãng gần như không có hoa. Vùng vườn tạp với dừa, xoài, chôm chôm, nhãn, hoa kiểng, cây dại ven kênh thì nguồn ăn rải đều hơn. Trồng thêm vài loại cây ra hoa quanh hàng rào là cách rẻ để đàn đỡ đói. Tham khảo cây hợp vùng ở mục Nguồn hoa địa phương.

Bắt đầu nhỏ, và có nơi để hỏi

Người miền Nam bận rộn thường hợp với cách bắt đầu gọn: vài tổ khoẻ đặt gần chỗ mình hay đi qua. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống nhân bằng tách đàn, cùng mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú — một chuyến ghé trại cũng giúp hình dung được việc chăm thật sự tốn bao nhiêu công. Khi số tổ tăng lên và khó nhớ lịch, ghi chép từng tổ trên app quản lý trại ong giúp biết tổ nào đã kiểm sau trận mưa, tổ nào cần xem lại.

Câu hỏi thường gặp