Mật ong dú miền Nam mang hương vị gì theo vùng

Miền Nam rộng, và mật ong dú ở đây không có một vị chung. Một hũ lấy từ vườn điều đất đỏ Đông Nam Bộ, một hũ lấy từ vườn dừa ven kênh miền Tây, đặt cạnh nhau có thể khác hẳn về màu lẫn mùi. Hỏi mật ong dú miền Nam mang hương vị gì thì phải hỏi tiếp: ở vùng nào trong miền Nam, và thu vào mùa mưa hay mùa khô.

Hai mùa, hai nhịp mật

Người nuôi ở miền Nam không phải lo rét hay nồm như miền Bắc, cũng ít bị bão đánh trực diện như miền Trung. Cái chi phối tổ ong là nhịp mưa và nắng. Mùa khô trời nắng ráo, nhiều cây ăn trái và cây công nghiệp ra hoa, ong đi làm cả ngày, mật trong bầu cô lại nhanh. Mùa mưa thì chiều nào cũng có thể đổ mưa, ong về tổ sớm, không khí ẩm làm mật giữ nhiều nước.

Vì vậy cùng một vườn, mật mùa khô thường sánh, màu đậm và mùi hoa rõ; mật mùa mưa nhạt màu hơn, chua nổi lên trước. Không phải mùa mưa không có mật ngon, nhưng người nuôi phải chọn ngày nắng ráo vài hôm liền mới thu. Chi tiết hơn về lịch mưa nắng có ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Ba vùng, ba kiểu mật

Đất đỏ Đông Nam Bộ

Quanh Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, Tây Ninh có nhiều điều, cao su, cây ăn trái và rừng trồng. Mật ong dú đặt ở đây thường có màu từ vàng hổ phách tới nâu, mùi gỗ và nhựa rõ, vị chua đậm, hậu hơi chát. Đây là kiểu mật nhiều người đã quen khi nghĩ tới mật ong dú miền Nam.

Sông nước miền Tây

Ven kênh rạch có dừa, bần, tràm, vườn trái cây xen nhau, nước gần quanh năm. Mật ở đây thường sáng màu hơn, mùi hoa nhẹ, vị chua thanh và nhiều nước. Vì không khí ẩm, mật miền Tây càng cần giữ lạnh sớm.

Vườn nhà ven đô

Ở vùng ven thành phố, ong dú sống nhờ hoa cảnh, cây ăn trái trong sân, hàng rào, cây xanh đường phố. Mật đa nguồn nên vị tròn, ít gắt, dễ uống với người lần đầu nếm mật ong dú. Lượng thu thường ít vì nguồn hoa rải rác.

Muốn biết vườn mình thuộc kiểu nào và cây nào đáng trồng thêm cho ong, xem mục Nguồn hoa địa phương.

Phiếu nếm: so mật miền Nam cho có căn cứ

Người hay mua mật ong dú nên tập ghi lại mỗi lần nếm. Chỉ cần một trang giấy, kẻ sẵn như bảng dưới, mỗi hũ ghi một dòng. Sau vài lần sẽ thấy rõ mình thích mật vùng nào, mùa nào.

Những hiểu lầm hay gặp khi mua mật ong dú ở miền Nam

• Mật chua là mật hư. Không đúng. Chua thanh là bản chất của mật ong dú. Chỉ khi có mùi rượu nặng, nhiều bọt và nắp phồng thì mật đang lên men mạnh, nên dùng sớm.
• Mật màu đậm mới là mật thật. Màu theo nguồn hoa. Mật miền Tây sáng màu vẫn là mật thật.
• Mật đặc mới tốt. Mật ong dú vốn loãng. Mật quá đặc, ngọt lịm, không chua mới đáng hỏi lại.
• Hũ sau phải giống hũ trước. Mật tự nhiên đổi theo mùa hoa. Người bán thật thà sẽ nói trước điều này.

Giữ mật trong cái nóng ẩm miền Nam

Nhiệt độ ban ngày ở miền Nam cao quanh năm, nên mật ong dú mua về nên cho vào ngăn mát ngay, đậy kín. Lấy mật bằng muỗng khô, không để hũ ngoài bàn cả buổi. Nếu đi đường xa, bọc hũ trong túi giữ lạnh. Mật giữ đúng cách sẽ giữ được vị chua thanh lâu hơn, không gắt lên vì men.

Một mốc vị để bắt đầu

Ai mới tìm hiểu mật ong dú miền Nam có thể bắt đầu bằng mật của một trại cụ thể rồi so dần với các vùng khác. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nằm đúng vùng đất đỏ Đông Nam Bộ, có mật ong dú, hộp quà mật, son dưỡng môi từ sáp ong dú và tổ giống nhân bằng cách tách đàn cho người muốn tự nuôi. Người muốn tận mắt thấy ong dú làm mật, học cách mở tổ và nếm mật tại chỗ có thể đăng ký tour tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp