Mua tổ ong dú miền Nam: đi xem tổ thì nhìn gì

Miền Nam là nơi nuôi ong dú dễ thở nhất cả nước: nóng ấm quanh năm, không có mùa rét, ít bão lớn, vườn cây ăn trái và hàng rào bông giấy, cây dại mọc khắp nơi. Cũng vì dễ nên người nuôi đông, người bán tổ nhiều. Lợi thế lớn nhất khi mua tổ giống tại miền Nam vì thế không chỉ là đàn quen khí hậu, mà là mình có quyền đi xem, so sánh và chọn.

Có quyền chọn nhưng không biết nhìn thì cũng như không. Bài này đi thẳng vào chuyện đến trại xem tổ thì nhìn gì.

Vì sao không cần mua xa khi đang ở miền Nam

Nhiều người đọc thấy trại ở tỉnh xa quảng cáo hay nên đặt gửi xe. Ở miền Nam, cách đó thường không cần thiết. Đàn nuôi ngay trong vùng đã quen mùa mưa chiều nào cũng đổ, quen quãng nắng cháy cuối mùa khô khi hoa dại thưa đi. Chở gần thì đàn ít bị lắc, ít ngột, và nếu có gì không ổn mình còn quay lại hỏi được.

Đến trại xem tổ: nhìn gì, nghi gì

Nên đến vào buổi sáng nắng ráo, khi ong làm việc nhiều nhất. Nếu người bán ngại mở tổ cho xem, hãy hỏi lý do; người làm nghề thường sẵn lòng mở một tổ đại diện và giải thích.

Những câu hỏi ngắn mà đáng hỏi

• Đàn này là đàn tách hay đàn lâu năm? Tách lúc nào?
• Ở trại đặt tổ gần loại cây gì?
• Mua xong mà đàn yếu thì xử lý thế nào?

Chở tổ về trong ngày

Ở miền Nam, quãng đường từ trại về nhà thường ngắn, đi xe máy hay ô tô đều được. Vài điều giữ đàn an toàn:

1. Nhận tổ lúc chiều muộn, khi ong đã về tổ gần hết, rồi bịt ống cửa bằng miếng lưới hoặc mút thoáng.
2. Giữ tổ nằm ngang đúng chiều như lúc đặt, chèn chặt để không trượt.
3. Tránh để tổ dưới nắng trực tiếp trong lúc dừng xe.
4. Về đến nhà, đặt ngay vào chỗ đã chuẩn bị; sáng sớm hôm sau mới mở ống cửa.

Chỗ đặt tổ: vườn quê hay sân thượng phố

Người miền Nam nuôi ong dú ở đủ kiểu chỗ: gốc xoài trong vườn, hiên nhà ven kênh, cả ban công, sân thượng ở thành phố. Mấy điều chung: tổ cần bóng mát buổi trưa, cửa tổ không hướng thẳng vào lối đi đông người, chân kê có cách chặn kiến, và quanh đó phải có cây ra hoa trong tầm ong bay. Mùa mưa nhớ kiểm tra nắp tổ có dột không. Cách sắp xếp cho từng kiểu nhà có trong mục Mô hình nuôi phù hợp.

Quãng nắng cuối mùa khô

Dù dễ chịu, miền Nam vẫn có một khúc khó: những tuần nắng gắt trước khi mưa về, hoa dại cạn, cây cỏ héo. Đàn mới mua vào quãng này dễ đói. Nếu được chọn, nên nhận tổ khi mùa mưa đã bắt đầu đều, cây cối ra đọt và hoa trở lại.

Ghé trại xem trước khi quyết định

Ở miền Nam, cách học nhanh nhất là đến tận nơi. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi và bán tổ ong dú giống, có mật ong dú, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Ai muốn tận mắt thấy cách mở tổ, cách nhìn một đàn khoẻ, có thể đăng ký tham quan và học thực hành tại trại, rồi về tự tin chọn đàn, dù mua ở trại hay ở người nuôi gần nhà.

Câu hỏi thường gặp