Giao nhận tổ ong dú miền Nam: việc của người bán, người mua

Miền Nam là nơi ong dú được nuôi nhiều, nên mua bán tổ trong cùng tỉnh, cùng huyện diễn ra thường xuyên. Khi hai bên ở gần nhau, chuyện giao nhận hay được làm theo kiểu «tối nay ghé lấy». Phần lớn vẫn suôn sẻ, nhưng những lần không suôn sẻ thường bắt nguồn từ chỗ hai bên chưa nói rõ với nhau: ai đóng cửa tổ, ai chở, nhận rồi đàn yếu thì tính sao.

Bài này nhìn chuyện giao nhận như một cuộc bàn giao giữa người bán và người mua, chia rõ việc của từng bên, cộng thêm những điểm riêng của khí hậu hai mùa mưa nắng phía Nam.

Việc của người bán

• Chọn tổ đủ khoẻ để bán. Đàn vừa tách xong còn yếu thì nên giữ thêm cho ổn định rồi mới giao.
• Đóng cửa tổ đúng giờ. Chờ tới chập tối, khi cửa tổ đã vắng ong, mới bịt bằng lưới thoáng.
• Gia cố thùng. Kiểm nắp, kiểm mối ghép, buộc dây quanh thùng.
• Dặn người mua cách mở cửa và những dấu hiệu cần báo lại trong tuần đầu.
• Dọn giá kê cũ nếu người mua ở gần, để ong không bám lại chỗ cũ.

Việc của người mua

• Dựng giá kê trước. Chân giá có chén nước hoặc dầu chống kiến. Miền Nam nóng ẩm quanh năm, kiến và mối rất mạnh, đây là khâu không được bỏ.
• Chọn chỗ có bóng chiều. Nắng chiều phía Nam gắt, thùng cần được che từ khoảng đầu giờ chiều.
• Mang theo đồ chèn như khăn cũ, mút xốp, dây buộc.
• Mở cửa tổ ngay khi đặt xong và không mở nắp xem trong ít nhất một tuần.

Bảng bàn giao nhanh

Hai mùa, hai kiểu rủi ro

Mùa mưa

Mưa phía Nam thường đến vào buổi chiều, có khi rất to và kèm gió. Nếu chở đúng giờ mưa, thùng ướt sũng và đường trơn. Cách hợp lý là hẹn giờ lấy tổ vào buổi tối khi mưa đã tạnh, hoặc sáng sớm hôm sau. Vườn nào hay ngập khi mưa lớn hoặc khi triều lên thì giá kê phải cao hơn mức ngập.

Mùa nắng

Mùa khô ít mưa, nhưng ban ngày rất nóng. Lỗi hay gặp là người bán đóng cửa tổ từ chiều sớm rồi để thùng nằm ngoài sân chờ người mua tới. Thùng đóng kín cửa giữa nắng chiều là rất nguy hiểm cho đàn. Đóng cửa phải là việc cuối cùng, ngay trước khi lên xe.

Đặc điểm nguồn hoa mỗi mùa ở phía Nam có trong mục Nguồn hoa địa phương.

Nếu tuần đầu đàn có vấn đề

Những dấu hiệu nên báo ngay cho người bán: kiến vào tổ, đàn không ra vào trong những ngày nắng, mùi chua nặng bất thường ở cửa tổ, hay thấy nhiều ong chết trước cửa. Người bán có nghề thường sẽ ghé xem hoặc hướng dẫn qua điện thoại. Đó cũng là lý do nên mua của người ở gần: có chuyện gì thì đi lại dễ dàng.

Mấy câu chuyện thật về mua bán tổ giữa các hộ nuôi có ở mục Trại ong trong vùng.

Mua tổ giống và sản phẩm ong dú từ trại

Ngoài mua của hàng xóm, có thể tìm tới trại nuôi chuyên. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi ong dú làm nghề chính, có tổ giống tách đàn, mật ong dú, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Người ở các tỉnh phía Nam có thể hỏi trại về cách nhận tổ và bàn giao tại ongquy.com. Muốn xem thực tế trại đóng cửa tổ, gia cố thùng ra sao trước khi giao, có thể đăng ký tour tham quan trại.

Câu hỏi thường gặp