Miền Nam nhiều nơi bán tổ ong dú: lọc trại lớn, hộ nhỏ

Người ở miền Nam muốn mua tổ ong dú gần như không thiếu chỗ hỏi: trại nuôi hàng dãy, hộ nuôi trong vườn cây ăn trái, người nuôi trên sân thượng dư tổ cũng bán. Nhiều lựa chọn thì vui, nhưng cũng dễ rối. Tổ đẹp trong ảnh chưa chắc là tổ khoẻ, và người trả lời nhanh nhất chưa chắc là người chăm kỹ nhất.

Thay vì so trại lớn với hộ nhỏ một cách chung chung, bài này đi theo cách lọc dần: ba vòng, mỗi vòng loại bớt những nơi không hợp, tới cuối còn một hai chỗ đáng tin để đi xem tận mắt.

Vòng một: lọc từ xa

Ở vòng này chưa cần gọi ai. Chỉ nhìn cách người bán giới thiệu:

• Ảnh có chụp bên trong tổ không, hay chỉ chụp thùng gỗ đóng nắp?
• Có nói tổ nuôi ở đâu, tách khi nào không?
• Có hứa hẹn kiểu thu nhập, sản lượng, công dụng chữa bệnh không? Gặp lời hứa như vậy thì bỏ qua.
• Có nói gì về chuyện hướng dẫn sau khi bán không?

Trại lớn hay hộ nhỏ đều qua được vòng này nếu giới thiệu thật thà. Danh sách lúc này nên còn khoảng vài nơi.

Vòng hai: một cuộc gọi, ba câu hỏi

1. Trong vườn của anh chị, tổ yếu thường do đâu? Người nuôi có nghề sẽ kể được kiến, thuốc, nắng, chia đàn sớm. Người trả lời rằng tổ nào cũng khoẻ là đang không nói thật.
2. Mùa khô vừa rồi đàn có thiếu ăn không, xử lý thế nào? Cuối mùa khô ở miền Nam, hoa dại cạn bớt, nắng gắt; người chăm kỹ sẽ có cách giữ đàn.
3. Mua về thì tuần đầu nên làm gì? Câu này xem họ có chịu chỉ dẫn không, và chỉ dẫn có cụ thể không.

Nghe xong ba câu, thường sẽ thấy ngay ai hợp với mình. Có người trả lời chậm nhưng kỹ, có người nhanh nhưng chung chung. Với người mới, kỹ quan trọng hơn nhanh.

Vòng ba: đến tận nơi

Miền Nam đường sá thuận, nên đừng ngại đi xem. Một buổi sáng nắng đẹp là lúc ong ra vào nhiều nhất, dễ nhìn nhất.

Khi mở nắp, một đàn khoẻ có nhiều bầu mật, bầu phấn đầy, đĩa ấu trùng liền mảng, ong phủ kín. Tổ nào nhiều khoảng trống, ít ong, phấn mốc thì để lại.

Hai mùa và chuyện nhận tổ

Mùa mưa

Đầu mùa mưa cây cỏ đâm chồi, ra hoa, đàn dễ gây đông. Nhận tổ lúc này thuận. Chỉ cần mái che mưa tạt và giá kê cao để nền không đọng nước, nhất là vườn miền Tây hay ngập.

Mùa khô

Đầu mùa khô còn nhiều hoa vườn, vẫn nhận được. Quãng cuối mùa khô, nắng gắt, hoa dại thưa, nên tránh nhận tổ mới, nhất là với người nuôi trên sân thượng mái tôn ở thành phố.

Đọc thêm về lịch hoa từng vùng trong mục Nguồn hoa địa phương.

Muốn xem một trại làm thế nào trước khi mua

Có người thích tận mắt thấy cả quy trình chọn đàn, tách đàn, đặt tổ trước khi tự mua. Tour tham quan và học thực hành ở trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh là một chỗ như vậy, gần cho người ở Sài Gòn và các tỉnh lân cận. Trại Ong Quý có tổ ong dú giống, mật ong dú, đồ từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Xem xong, mua ở trại hay mua của một hộ gần nhà thì mình cũng đã có con mắt để chọn.

Câu hỏi thường gặp