Mua tổ ong dú miền Nam: một buổi đi trại hay đặt online

Người ở miền Nam có một lợi thế mà người nuôi nhiều vùng khác không có: trại ong dú thường chỉ cách nhà vài giờ xe. Từ thành phố hay các tỉnh miền Tây, miền Đông, đi sáng về chiều là xong. Vì vậy câu hỏi «tận nơi hay qua mạng» ở đây nghiêng hẳn về một phía, trừ khi mình quá bận hoặc ở quá xa.

Bài này kể một buổi đi xem trại theo đúng trình tự, để ai lần đầu đi cũng biết mình cần nhìn gì, hỏi gì. Cuối bài mới nói chuyện đặt online.

Trước khi đi: chuẩn bị gì

• Gọi hẹn trước, hỏi trại có bao nhiêu tổ sẵn để chọn, có nhận tách theo đặt hàng không.
• Chọn ngày nắng ráo. Trời âm u thì đàn bay ít, khó đánh giá.
• Chuẩn bị chỗ để tổ trên xe: hộp hoặc giỏ có lót, dây buộc, khăn che nắng. Xe máy cũng chở được nếu buộc chắc và chạy chậm.
• Ở nhà, dọn sẵn chỗ đặt tổ: có mái che mưa, có bóng che nắng chiều, kệ có chân chống kiến.

Lúc tới trại: đọc đàn qua cửa tổ

Mười lăm phút đầu chỉ đứng nhìn

Đừng vội chọn tổ to nhất. Đứng cách vài bước, nhìn từng cửa tổ. Đàn khoẻ có lượt ra vào đều, không dồn cục, không thưa thớt. Một số con về có cục phấn ở chân sau, đó là dấu hiệu trong tổ đang nuôi lứa mới.

Nhìn ống cửa tổ

Ong dú làm ống cửa bằng keo và sáp. Ống gọn, sạch, có vài con gác cửa là đàn đang tự bảo vệ tốt. Cửa tổ có kiến, có xác ong rơi nhiều bên dưới thì nên hỏi thêm.

Xin xem bên trong một tổ mẫu

Nhiều trại sẵn lòng mở một tổ cho xem bình mật, bình phấn, khu nuôi con. Không cần mở tổ mình định mua, chỉ cần hiểu một đàn bình thường trông thế nào.

Những câu nên hỏi người bán

Chở về và đặt tổ

Miền Nam có hai mùa mưa nắng rõ. Mùa nắng, tránh chở giữa trưa. Mùa mưa, cơn mưa thường đổ về chiều, nên chọn tổ xong là về sớm. Lúc chở, cửa tổ bịt lưới thoáng, tổ không bị nắng chiếu thẳng, đi chậm qua đoạn đường xấu.

Về tới nhà, đặt tổ lên kệ, để yên một lúc rồi mới mở cửa. Những ngày đầu đàn sẽ bay vòng để nhớ chỗ mới. Không mở nắp xem trong vài tuần. Quanh nhà có hoa gì, cây gì cho ong ăn, xem thêm ở chuyên mục Nguồn hoa địa phương.

Khi nào đặt online vẫn ổn

Người ở xa trại, người bận không đi được, hoặc người đã nuôi vài năm và chỉ cần thêm đàn thì đặt online là hợp lý. Điều kiện tối thiểu: video quay liền mạch ở cửa tổ buổi sáng, người bán nói rõ gốc đàn, thống nhất cách chở và ai chịu rủi ro dọc đường, lưu lại toàn bộ tin nhắn. Người mới hoàn toàn thì vẫn nên đi một lần cho biết. Mua bán tổ, mật giữa những người nuôi trong vùng cũng có thể tìm ở chuyên mục Mua bán tại chỗ.

Một nơi để đi xem thử

Với người ở thành phố và các tỉnh lân cận, trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh là chỗ đi về trong ngày được. Trại có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi. Ai muốn ở lại lâu hơn một buổi xem tổ, tự tay đặt kệ và tách đàn cùng người nuôi thì có tour học thực hành tại trại.

Câu hỏi thường gặp